_ Làng nghề Tây Phương _
Làng nghề Tây Phương (Thạch Thất, Hà Nội) sở hữu quần thể gần 10 làng nghề truyền thống với bề dày lịch sử từ 200 đến hơn 300 năm tuổi.
Các sản phẩm thủ công chủ lực bao gồm đồ gỗ mỹ nghệ chạm khắc cổ, quạt giấy, múa rối nước Chàng Sơn, chuồn chuồn tre, chè lam Thạch Xá và mây tre đan Bình Phú. Đỉnh cao nghệ thuật của cụm làng nghề này được thể hiện trực tiếp qua công trình kiến trúc và hệ thống tượng Phật chùa Tây Phương do chính tay thợ mộc Chàng Sơn khởi dựng từ thời Tây Sơn.
7+
LÀNG NGHỀ
300+
NĂM LƯU TRUYỀN
50+
BẬC NGHỆ NHÂN
LỊCH SỬ RA ĐỜI
Nam Bắc phân tranh và làn sóng dịch chuyển nghệ nhân thế kỷ 17–18 đã biến không gian văn hóa quanh núi Câu Lậu thành một trong những trung tâm mỹ nghệ cổ truyền sầm uất bậc nhất Xứ Đoài.
_ DI SẢN LÀNG NGHỀ TRĂM NĂM _
Nép mình ngay dưới 237 bậc đá ong dẫn lên chùa Tây Phương, làng Thạch Xá quanh năm rộn rã sắc màu của hàng triệu cánh chuồn chuồn tre. Điều kỳ diệu nằm ở chỗ: không cần dùng bất cứ cục chì, nam châm hay máy móc nào, chú chuồn chuồn tre chỉ với mỏ nhọn mong manh vẫn đậu thăng bằng vững chãi trên đầu ngón tay hay góc bàn chênh vênh.
Để tạo nên độ cân bằng tuyệt đối, nghệ nhân phải chọn tre rừng bánh tẻ từ rừng Hòa Bình, cạo vỏ, sấy khô rồi đẽo tỉ mỉ từng li ở đôi cánh và đuôi sao cho trọng tâm dồn trọn vào chóp mỏ, sau đó vẽ sơn dầu hoa văn truyền thống Bắc Bộ.
Nằm bên triền đê xứ Đoài, làng Chàng Sơn từ thế kỷ XIX đã nức danh khắp đất Thăng Long với câu ca: “Bao giờ cho đến tháng ba, ếch cắn cổ rắn tha ra ngoài đồng; Nghỉ chân uống chén trà hồng, quạt mo Chàng Sơn phất mát trưa nồng gió bay.” Quạt Chàng Sơn không đơn thuần là vật dụng xua tan oi ả mùa hạ, mà là tác phẩm hội họa thu nhỏ quyện hòa giữa nan tre, lụa Hà Đông và mực thảo mộc.
Năm 1931, đôi bàn tay tài hoa của các nghệ nhân Chàng Sơn đã mang những cánh quạt lụa thêu tranh Đông Hồ, thư pháp Hán Nôm sang tận Hội chợ Đấu xảo Paris (Pháp). Mỗi nan tre phải được ngâm bùn từ 3 đến 6 tháng, phơi sương gió khử sạch đường để không bao giờ cong vênh, mối mọt.
Đến Bình Phú những ngày nắng hanh, khắp đường làng ngõ xóm rợp vàng những bó nan mây, gióng giang óng ả. Người Bình Phú đã nâng tầm kỹ nghệ đan lát dân dã thành nghệ thuật tạo hình nội thất cao cấp đạt chuẩn quốc tế xuất khẩu sang hơn 30 quốc gia.
Từng sợi nan được luộc thảo mộc giữ độ đàn hồi tự nhiên, không hóa chất độc hại, biểu trưng cho lối sống xanh và triết lý hòa thuận với tự nhiên của người Việt.
Làng nghề Hương Ngải từ lâu được coi là “cái nôi mộc cổ” vang danh cả nước, nơi sinh ra những nghệ nhân phục dựng rường cột, xà nách, vì kèo hoa cúc, đầu đao rồng bay của hàng trăm ngôi đình, đền, chùa cổ kính khắp mọi miền Tổ quốc.
Từ khúc gỗ mít xù xì, người thợ lấy mực, hạ chày, đục kênh bong nhiều lớp tạo nên những pho tượng Phật từ bi và các bộ hoành phi câu đối thiếp vàng rực rỡ lưu truyền hàng trăm năm.
Bên cạnh chuồn chuồn tre, Thạch Xá còn nức tiếng với món bánh chè lam dẻo thơm. Thức quà này được nấu từ bột nếp cái hoa vàng rang chín nghiền mịn, mật mía sánh nâu, gừng già nồng ấm và lạc rang giòn bùi, là thức quà không thể thiếu của khách thập phương khi về Tây Phương bái Phật.